Tên gọi và nguồn gốc:
- Tên gọi: Xì dầu càng cua, đôi khi còn được gọi là nước tương càng cua.
- Nguồn gốc: Có nguồn gốc từ Trung Quốc, sau đó lan rộng ra các nước châu Á.
Đặc điểm:
- Màu sắc: Màu nâu đen đậm.
- Hương vị: Đậm đà, mặn đặc trưng của xì dầu, có thêm chút vị ngọt nhẹ và hương thơm đặc trưng được cho là giống với mùi cua (nhưng thực tế không phải làm từ cua).
- Độ đặc: Thường đặc hơn xì dầu thông thường.
Công dụng:
Xì dầu càng cua được sử dụng rộng rãi trong nấu ăn với nhiều công dụng:
- Nước chấm: Dùng trực tiếp làm nước chấm cho nhiều món ăn như rau luộc, thịt luộc, đậu phụ, hải sản,... Đặc biệt khi kết hợp với trứng luộc.
- Gia vị ướp: Ướp các loại thịt, cá trước khi chế biến giúp tăng hương vị đậm đà cho món ăn.
- Gia vị nêm nếm: Nêm vào các món kho (thịt kho, cá kho), xào, chiên để tạo màu sắc và hương vị hấp dẫn.
- Pha chế nước chấm: Pha với các gia vị khác như tỏi, ớt, đường, chanh, mù tạt để tạo ra các loại nước chấm đa dạng cho gỏi cuốn, sushi, nem rán,...
Cách sử dụng phổ biến:
- Chấm trực tiếp: Dầm với trứng luộc, chấm rau củ luộc, thịt luộc,...
- Pha với tỏi ớt: Băm nhỏ tỏi ớt rồi cho vào xì dầu càng cua để chấm các món thịt luộc, hải sản.
- Pha với mù tạt: Pha xì dầu càng cua với mù tạt để chấm gỏi cuốn, sushi.
- Ướp thịt cá: Ướp thịt, cá với xì dầu càng cua trước khi kho, nướng giúp món ăn đậm đà và thơm ngon hơn.
- Kho thịt cá: Thay vì thắng đường để tạo màu cho món kho, có thể dùng xì dầu càng cua để tạo màu và hương vị đặc trưng.